Altın Kolye Yapımı

 

1.MODELDEN KOLYE UCU ÇİZME VE RENKLENDİRME

 

1.1.Kolye Ucunun Tanımı Önemi ve Çeşitleri

Her zaman insanoğlu, bulunduğu ortamda diğer kişilere karşı bir üstünlük kurmak veya kendisini o toplumda konuşulur hâle getirmek isteği duyar. Bu üstünlük bazen para, bazen kuvvet, bazen bulunduğu konum, bazen de üzerinde taşıdığı değerli takılarla olur. Eski çağlardan itibaren insanoğlu, değerli veya yarı değerli takıları hep kullanmış ve onları ön plana çıkarmıştır.

Kişilerin değişik ortamlarda kendilerine daha farklı bir görünüm kazandırmak ve giymiş olduğu elbiseleri estetik açıdan tamamlamak için boyunlarına takmış oldukları değerli veya yarı değerli takılara kolye denir.

Kolye de bu takılardan birisidir. Kolye uçları bazen kişilerin giydiği elbiselerin estetiğini tamamlar, bazen de kullanılan küpelerin estetiğini tamamlayarak onlara yeni bir görünüm kazandırır. Kolye uçlarının boyutları, küçük olduğu için de maliyetleri düşük olur.

Bu özelliği ile kolye uçlarının geniş kullanım alanları vardır. Kolye uçları, döküm ve presleme yöntemiyle üretilir. Taş veya mine ile süslenerek daha değişik görünüm kazandırılır. Farklı renk alaşımlar kullanılarak çift renkli olarak üretilebilir. Ayrıca florantin rodaj ve kumlama yöntemleriyle yüzeylerine daha değişik renk ve görünümler kazandırılır.

 

Kolye Ucu Çeşitleri

 

Piyasada kolye uçlarının çeşitleri ve kullanım alanları çok geniştir. Kolye uçları üretim biçimi ve üretim sırasındaki tasarım biçimine göre isimlendirilir. Bu isimlendirmeye göre kolye ucu çeşitleri şu şekildedir.

 

• Fantezi kolyeler: Maliyeti fazla dikkate alınmayan, pahalı, gösterişli, değerli taşlar ile süslenmiş kolyelerdir. Seri imalat usulleri ile üretilmeyen el işi kolyelerdir.

 

• Taşlı kolyeler: Yarı değerli taşlar ile süslenen, genellikle döküm yöntemiyle imal edilen tek taraflı kolyelerdir.

 

• Taşsız kolyeler: Döküm veya pres usulleriyle seri hâlde imal edilen kolyelerdir. İşçilikleri düşük olduğu için sirkülasyonu çok olan kolyelerdir.

 

• Telkari kolyeler: Telkari yöntemiyle tellerin şekillendirilmesi sonucu üretilen kolyelerdir. İşçilikleri yüksektir, zarif oldukları kadar nazik takılardır.

 

• İçi boş kolyeler: Hafif olduklarından alıcılara ekonomik gelen kolyelerdir. Genel olarak presleme yöntemiyle üretilirler. Hafif olması, kullanım rahatlığı da

sağlamaktadır.

 

1.2. Üretilebilir Kolye Ucu Çizimi ve Tasarım Aşamasında Dikkat Edilecek Hususlar

 

Kolye ucu tasarımı yapılırken etüt ve takıda detay modülü ile Temel Sanat Eğitimi modülündeki bilgiler ışığı altında çizimler yapılır. Tasarımlar yapılırken çeşitli dergi, broşür

ve modellerden faydalanılır. Tasarımlar yapılırken üretim aşaması da düşünülerek tasarlanan kolye uçlarının üretilebilir olmasına dikkat edilmelidir.

Aynı zamanda bir kolye ucu üretilirken ekonomik olmasına da özen gösterilmelidir.

Estetik yönden güzel görünümlü, kullanılabilirlik gibi özellikler olmalıdır.

Kolyelerin ön yüzeyleri düzgün olmalıdır. Bunu sağlamak için kolyenin üst kısmına kulp (papyon) kaynaklanır. Takılan kulpların kolye ile estetik açıdan uyumlu olması, gösterişli olması ve hafif olması istenir. Kolye üzerine patent vurulamayacağı için (ezmemek için) patentler kulp parçalarına vurulur.

Kulp yapımında kullanılacak zincirin veya boyna takılacak nesnenin çapı da düşürülür.

Kulpun ve kolyenin takan kişinin elbisesine veya cildine zarar vermeyecek durumda olması gerekir. Sivri ve keskin kenarlar yuvarlatılmalıdır, açık tırnaklar kapatılmalıdır.

 

1.3.Kolye Ucu Çizme ve Renklendirme

 

Kolye Ucu Çizme (1)

Gerekli malzemeler

  • A4 büyüklüğünde 1 adet schoeller çizim kâğıdı
  • 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
  • Pistoleler
  • Silgi
  • Hamur silgi
  • Cetvel

1- Kolye ucu çizimi için gerekli malzemeleri temin ediniz.

2- Kolye ucu çizimine başlamadan önce çizeceğiniz kolye ucu resmini dikkatlice inceleyiniz.

- Resimdeki kolye ucu modelinin perspektif görünümüne ve detaylarına, var ise modelin bombeli ya da keskin yüzeylerine dikkat ederek yapacağınız çizimi kâğıt üzerindeki kompozisyonunuzu kurgulayınız.

3- 0.50 mm yüksekliğinde 4 cm ‘ye 2 cm ölçülerinde bir üçgen prizma çiziniz.

- Çizdiğiniz bu üçgen prizmayı sadece kolye ucu çizerken size yardımcı olması için çizdiğinizi unutmayınız ve bu yüzden kaleminizi fazla bastırmadan silik çiziniz. Çizgilerinizin eğri olmaması için cetvelin düz kenarını kâğıdınızın kenarına oturtunuz.

4- Üçgen prizmanız içerisine modelinizi taslak hâlinde çiziniz.

5- Prizma çizgilerinizi siliniz ve çizdiğiniz kolye ucu üzerinde gerekli gördüğünüz çizgi değerlerini belirginleştiriniz.

6-.Kolye ucu üzerindeki detayları veriniz. Çizgilerinizin gönyeli olup olmadığını kontrol edip gerekli düzeltmelerinizi yaptınız.

-Pistole ve şablonlarınızı kullanarak çizgilerinizdeki eğrilikleri düzeltiniz.

 

Kolye ucu modelini renklendirmek (1)

 

Gerekli Malzemeler

  • A4 büyüklüğünde 1 adet resim kâğıdı
  • 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
  •  Yuvarlak şablon
  •  Silgi
  • Hamur silgi
  • Cetvel
  • Kuru boyalarınız ( sarı, kahve, kızıl ve gri tonları)
  • 0.1 pilot kalem

 

1- Kolye ucu çiziminizi renklendirmek için gerekli malzemeleri temin ediniz.

2- Masanızın üzerini temizleyerek kullanmayacağınız gereçlerinizi kaldırınız.

3- Çiziminiz üzerindeki koyu çizgilerinizi hamur silginizi kullanarak hafifletiniz.

4- Çizdiğiniz kolye ucu model resminize bakınız ve renkler arasındaki geçişlere dikkat ediniz.

5- Uygun sarı boya kaleminizi alıp kolye ucunuzun sarı metal bölümünü ışık alan alanlarına dikkat ederek boyayınız.

(Renklendirme yaparken boya kaleminizi fazla bastırmadan boyayınız. Renk Modülünde renk skalası konusuna bakınız.).

6- Uygun gri boya kaleminizle kolye ucunuzun beyaz metal bölümünü ışık alan bölümlerine dikkat ederek boyayınız.

7- Kızıl kahve kaleminizi alınız ve sarı metal alan üzerindeki derinlikleri veriniz.

- Kuru boya gölgelendirme tekniğine dikkat ediniz. Obje Etüdü ve Renklendirme modülünde metal eşya etüdü ve renklendirme konusuna bakınız

8- Siyah ve koyu gri tondaki boya kaleminizle beyaz metal alan üzerindeki derinlikleri veriniz.

- Renklendirme yaparken ton değerleriniz arasındaki geçişlerin görsel doğruluğunu görebilmek için sık sık gözünüzü kısarak bakınız.

9- Işık geçişlerinizi gerekli gördüğünüz yerlerde hamur silginizi bastırıp kaldırarak veriniz.

10- 0,5 uçlu HB kalem ile kontur çizgilerinizi gerekli gördüğünüz yerlerde belirginleştiriniz.

- Kesişen köşelerin daha koyu, bombe ve kıvrımlardaki kontur çizgilerinin daha flu olduğuna dikkat ediniz.

 

Kolye ucu çizime (2)

 

Gerekli malzemeler

  • A4 büyüklüğünde 1 adet resim kâğıdı
  • 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
  • Yuvarlak şablon
  • Silgi
  • Hamur silgi
  • Cetvel
  • Kuru boyalarınız ( sarı, kahve, kızıl ve gri tonları)
  • 0.1 pilot kalem

 

1- Kolye ucu çizimi için gerekli malzemeleri temin ediniz.

2- Kolye ucu çizimine başlamadan önce çizeceğiniz modelin ayrıntılarını dikkatle inceleyiniz ve kâğıt üzerindeki kompozisyonunu kurgulayınız.

3- Yatay ve dikey doğru çiziniz.

4- Çizdiğiniz yatay çizgi üzerinden 2mm aralıkla 3 yatay çizgi daha çiziniz.

5- Dikey doğrunuzun 1 mm sağından 1 dikey çizgi çiziniz ve çizginin 3mm yanından bir dikeye çizgi daha çizerek aynı işlemi dikey doğrunuzun diğer yönünde de tekrarlayınız.

6- 1 numaralı yatay çizginizi ve dikey uzun çizginizi yuvarlak şablonunuzla gönyeleyerek iç ve dış halkanızı çiziniz ve 1 numaralı yatay yardımcı çizginizi siliniz.

  •  Dış daire ölçüsü şablon nu: 36
  •  İç daire ölçüsü şablon nu: 31 kullanınız.

7- 2 numaralı yatay yardımcı çizginizi ve dikey uzun çizginizi yuvarlak şablonunuzlagönyeleyerek iç ve dış halkalarınızı çiziniz ve 2 numaralı yatay yardımcı çizginizi siliniz.

  •  Dış daire ölçüsü şablon nu: 26
  •  İç daire ölçüsü şablon nu: 21kullanınız.

8- 3 numaralı yatay çizginizi ve dikey uzun çizginizi yuvarlak şablonunuzla gönyeleyerek iç ve dış halkanızı çiziniz ve 3 numaralı yatay yardımcı çizginizi siliniz.

  •  Dış daire ölçüsü şablon nu: 16
  •  İç daire Ölçüsü Şablon nu: 11 kullanınız.

9- Kolye ucu halkalığının yüksekliğini 2.5 cm olarak şekildeki gibi belirleyiniz. Yardımcı çizgilerinizi siliniz.

10- Kolye ucu halkalığını çizebilmeniz için gereken prizmayı çiziniz ve halkalığı içerisine yerleştiriniz. Yardımcı çizgilerin tamamını siliniz.

11- Kolye ucunuzun halkalığını bombeleyerek ve taş yuvalarını çizerek detaylandırınız.

 

Kolye Ucu Modelini Renklendirmek (2)

 

Gerekli Malzemeler

  • A4 büyüklüğünde 1 adet resim kâğıdı
  • 0,5 uçlu H-B kurşun kalem
  •  Yuvarlak şablon
  •  Silgi
  •  Hamur silgi
  •  Cetvel
  •  Kuru boyalarınız ( sarı, kahve, kızıl ve gri tonları)
  •  0.1 pilot kalem

 

1- Kolye ucu çiziminizi renklendirmek için gerekli malzemeleri temin ediniz.

2- Masanızın üzerini temizleyerek kullanmayacağınız gereçlerinizi kaldırınız.

3- Çiziminiz ürerindeki koyu çizgilerinizi hamur silginizi kullanarak hafifletiniz.

4- Çizdiğiniz kolye ucu model resminize bakınız ve renkler arasındaki geçişlere dikkat ediniz.

5- Sarı boya kaleminizi alıp, halkalarınızın kenar çizgilerini belirleyerek halka ortaklarını ışıklı kalacak şekilde boyayınız.

6- Halkaların kenarlarını koyu orta kısımlarını ışıklı bırakarak boyayınız. Böylelikle bombeli bir görüntü elde etmiş olacaksınız.

7- Örnek boyamaları inceleyerek renklendirmenizi tamamlayınız. 0,1 uçlu pilot kalem ile halkaların orta kısımları ışıklı kalacak şekilde kontur çizgisini çiziniz.

8- Kolye ucunuzun halkalığını renklendiriniz.

 

2.1.Tasarımı Yapılan Kolye Ucu Desenini Metal Üzerine Aktarma

 

Kolye ucu üretiminde bazı kolye uçlarında desen aktarma işlemine gerek kalmadan direk parçalar ölçülerinde kesilerek üretime geçilir. Fakat bazı modellerde desen aktarma işlemine ihtiyaç duyulur. Bu durumlarda Desen Aktarma Modülünde anlatılan yöntemlerden uygun olanı kullanılarak metal üzerine desen aktarma işlemi yapılır.

 

2.2.Metali Şekillendirme İşlemi

Desen aktarma işleminden sonra kolye ucunun üretimine geçilir. Üretim sırasında Şekillendirme Teknikleri modülünde anlatılan teknikler kullanılır. Bu teknikler delme, kesme, eğeleme, kaynak vb. işlemlerdir. Şekillendirme işlemi yapılırken tasarım sırasınd gözden kaçan ve kullanım esnasında kişiye zarar verebilecek hatalar giderilmeli ve esteti bir görünüm kazandırılarak üretim gerçekleştirilmelidir.

 

Kolye ucu üretimi (Üçgen kolye) 1

 

Gerekli malzemeler

  • Üretilecek kolye ucunun çizimi
  •  Üretimde kullanılacak gümüş veya pirinç malzemeler (plaka veya tel)
  • Desen aktarma araç-gereçleri
  • Şekillendirme araç- gereçleri (delme, kesim, kaynak, eğeleme vb).

 

1- Kolye ucu üretimi için gerekli malzemeleri temin ediniz.

2- Modele uygun desen aktarma işlemini (çizim, isleme vb.) yapınız.

3- Üçgen kutu yapımında kullanılacak olan kenar çerçeve parçalarını uygun ölçülerde keserek tavlayınız. Tavlama işleminden sonra uzun olan parçaları ölçüsüne uygun kıvırınız.

4- Kenar parçalarını modele uygun olarak uçlarından kaynaklayınız.

5- Kenar parçalarının kaynağından sonra gerekli tesviye ve düzeltmeleri yaparak 80 veya 100 mikron astardan kapak parçası kesiniz kenarlıkların alt kısmına kaynatınız. Kenardan taşan fazlalıkları keserek tesviyesini yapınız.

6- Tesviyesi yapılan parçanın üst kısmına da alt kapaktaki gibi aynı ölçülerde üst kapak kaynatınız ve fazlalıkları keserek tesviyesini yapınız.

7- Kolyenin yan kenarına uygun ölçülerde montör parçası hazırlayarak kaynatınız.

8- Montör parçasının üst kısmına da gümüşten hazırlanan parçayı kaynatınız. Parçanın uç kısmını delerek boyna takmada kullanılacak zincir veya ip yerini hazırlayınız. Kaynak sonrası gerekli tesviye işlemlerini yapınız.

9- Gerekli düzeltme ve tesviyeleri yaparak cilalama işlemine geçiniz.

 

Kolye ucu üretimi (halkalı kolye) 2

 

Gerekli malzemeler

  • Üretilecek kolye ucunun çizimi (tasarımı)
  • Üretimde kullanılacak gümüş veya pirinç malzemeler (plaka ve tel)
  • Desen aktarma araç-gereçleri
  • Şekillendirme araç- gereçleri (delme, kesim, kaynak, eğeleme vb).

 

1- Kolye ucu üretimi için gerekli malzemeleri temin ediniz.

2- 200 mikronluk telden verilen ölçülerde üç adet halka keserek uçlarını kaynatınız. Malafada halkaları düzeltiniz.

3- Kolyenin kulp kısmı için 80 veya 100 mikronluk levha üzerine deseni aktarınız, kesimini yaparak tesviyesini yapınız (2 adet).

4- İki parçanın ortasına montör parçası hazırlayarak kapak parçalarının üst kısmına ve iki parçanın arasına kaynatınız. Fazlalıkları keserek tesviyesini yapınız. Kapak parçalarına üç adet delik deliniz.

5- Önceden hazırlanan halkaları büyükten küçüğe doğru sıralamayla hazırlanan kulp kısmının ortasına geçiriniz.

6- Kulp parçasının alt kısmına uygun ölçüde montör parçası hazırlayarak kaynatınız ve fazlalıklarını keserek tesviyesini yapınız.

7- Gerekli tesviye ve düzeltmeleri yaparak kolye ucu üretimini tamamlayınız.

 

2.3.Şekillendirme Sonrası Son Düzeltme ve Temizlik işlemleri

 

Üretimi bitirilen kolye uçlarının son düzeltme ve tesviye işlemi yapılır. Daha sonra tesviyesi yapılan kolye uçlarının üzerinde taş takma işlemi vb. işlemler varsa onlar yapılır. Son olarak da cilalama, rodaj veya yaldız işlemlerinden gerekli olanlar yapılarak kolye üretimi işlemi tamamlanır.

 

 

Kaynak: (MESLEKİ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN MEGEP GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ)

KUYUMCULUK TEKNOLOJİSİ - KOLYE UCU ÇİZİMİ VE ÜRETİMİ

ANKARA 2006

Kaynak: https://docs.google.com/viewer?url=http://www.cahilim.com/pdf/pirlanta/altin-kolye-ucu-cizimi-ve-yapimi.pdf&chrome=true